1957 yılında Kayseri’de doğdu. İlk ve orta öğrenimini Kayseri’de tamamladı. Daha sonra Hacettepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektronik Mühendisliği Bölümü’nü kazandı. O günkü siyasi şartlar ve öğrenci olayları sebebiyle buradaki eğitimini yarıda bırakmak zorunda kaldı ve ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girdi. Buradan mezun olduktan sonra, avukatlık stajını Kayseri Adliyesi’nde yaptı; ancak avukatlık yapmadı ve tekstil üzerine iş yapan aile şirketinin başına geçti. 1994’e kadar tekstil ticareti ile iştigal etti.

1980 sonrasında 10 yıl kadar sosyal amaçlı vakıf ve derneklerin kuruluşunda görev aldı. Kayseri’de ilk aşevi faaliyeti, öğrencilere karşılıksız burslar ve kış aylarında yakacak fonu gibi faaliyetlerin içinde bulundu.

27 Mart 1994’te yapılan Mahalli İdareler Seçimleri’nde Melikgazi Belediye Başkanı olurken 23 Haziran 1998 tarihinde Kayseri Büyükşehir Belediye Meclisi’nde yapılan seçimle Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na seçildi.

1999, 2004, 2009 ve 2014 yerel seçimlerinde rekor oylar alarak Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevini yürüttü. Öz kaynakların doğru kullanımı ve ortak akıl ile hareket etmeyi referans alan ‘Haseki Modeli Belediyecilik’ modeliyle yerel yönetimler anlayışına damgasını vurdu.

Büyükşehir, il, ilçe ve belde belediyelerinden 350’nin üzerinde üyesi olan Tarihi Kentler Birliği’nin (TKB) 2004 - 2011 yılları arasında 7 yıl başkanlığını yaptı. TKB’nin yurtiçinde ve yurtdışında kurumsal kimlik kazanmasında ve yurt çapında birçok tarihi eserin ayağa kaldırılmasında büyük rol oynadı.

10 Şubat 2015 tarihinde Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndan istifa etti ve AK Parti’den milletvekili adayı oldu. 7 Haziran 2015 tarihinde yapılan genel seçimlerde 25. Dönem Kayseri Milletvekili olarak seçildi.

12 Eylül 2015 tarihinde yapılan AK Parti Olağan Büyük Kongresi’nin ardından yenilenen parti yönetiminde AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Yerel Yönetimler Başkanı olarak yer aldı. 1 Kasım 2015 tarihinde yinelenen genel seçimlerde tekrar Kayseri Milletvekili olarak seçildi ve 26. Dönem Kayseri Milletvekili oldu.

65. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’nde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı görevinde bulundu.

24 Haziran 2018 Genel Seçimlerinde Kayseri Milletvekili olarak seçildi ve 27. Dönem Kayseri Milletvekili oldu.

18 Ağustos 2018 tarihinde yapılan AK Parti Olağan Büyük Kongresi’nin ardından AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Yerel Yönetimler Başkanı olarak yer aldı.

31 Mart 2019 Yerel Seçimleri’nde Cumhur İttifakı’nın Ankara Büyükşehir Belediye Başkan Adayı oldu.

24 Mart 2021 tarihinde yapılan AK Parti 7. Olağan Büyük Kongresi’nin ardından AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Yerel Yönetimler Başkanı olarak parti yönetiminde tekrardan yer aldı.

28 Mayıs 2023’te ikinci turu yapılan Cumhurbaşkanı Seçimi'nin ardından kurulan kabinede Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı görevinde bulundu.

Ülkemizin yetişmiş insan gücüne katkı sağlamak amacıyla, Haseki Eğitim ve Kültür Vakfı’nı kuran Mehmet Özhaseki, ailesiyle birlikte maddi desteğe ihtiyacı olan öğrencilere burs desteği sağlıyor.

Kendisi gibi avukat olan Neşe Özhaseki ile evli olan Mehmet Özhaseki’nin Elif, Enes, Merve ve Zeynep adında 4 çocuğu vardır. Özhaseki İngilizce ve Arapça bilmektedir.